پی‌جویی «قرائت عامه» در کتب تفسیری سده‌های نخست و نقش آن در ترجیح قرائت FA مقالات مجلات فارسی
ایزدی مهدی ; ذوقی امیر
پژوهشهای زبانشناختی قرآن مجلد 6, شماره 1, 1396 , صفحه 49-68
(IF=0.000 ,,2016)
چکیده:
يكي از ملاك‌هايي كه در كتب تفسيري سده‌هاي نخست با نام مرجِّح خوانشي بر ساير خوانش‌ها ذكر شده، «قرائت عامّه» يا «قراءه الناس» است. برخي از قرآن‌پژوهان معاصر با اجتهادي خواندنِ قرائات مشهور، تنها روايت حفص از قرائت عاصم را معرِّف و منطبق بر قرائت عامّه مي‌دانند. در اين مقاله با پي‌جويي اين اصطلاحات در كتب تفسير سده‌هاي نخست و نيز بررسي قرائات گزارش‌شده در كتاب مَجاز القرآن ابوعبيده مَعْمَر بن مُثَنَّي كه مهم‌ترين بازتاب فضاي قرآن‌پژوهيِ قرن دوم است، به اين نتيجه رسيده شد كه اوّلاً مراد از «قرائت عامّه»، خوانشي است كه عموم مردم و نه لزوماً ائمّه قرائات بدان مي‌خواندند و ثانياً اين قرائت در برخي نمونه‌ها منطبق بر روايت حفص از قرائت عاصم نيست و ازاين‌لحاظ اين قرائت مزيّتي بر ساير قرائات مشهور ندارد. ضمن آنكه مي‌بايد اين مرجِّح (قرائت عامّه) را همچون مرجِّحات ديگر در هر حرفي از حروف اختلافِ‌برانگيز قرآن به صورت جداگانه بررسي كرد.
کلمات کلیدی:
قرائت عامّه، قرائات مشهور، عاصم كوفي، روايت حفص، ابوعبيده، مَجاز القرآن